Günlük hayatınızı değiştiren bakımlar

Hiperhidroz (aşırı terleme)

Terleme, yaşamak için zorunlu olan doğal bir durum olmakla birlikte, aşırı düzeyde olduğunda utanç verici hale gelir. Bu dokümanda, aşırı terlemeyi (veya aşırı perspirasyon) anlamanıza ve kontrol etmenize yardımcı olacak bazı temel bilgiler sunulmaktadır.

TERLEME AŞIRI DÜZEYDE OLDUĞUNDA HİPERHİDROZ

Terleme, vücudun sıcaklığını düzenlemesini sağlayan doğal bir durumdur. Mekanizma aşırı aktif hale geldiğinde aşırı miktarda ter üretimi gerçekleşir; bu durum hiperhidroz (“çok fazla ter” anlamına gelen Yunanca kelimeden türetilmiştir), aşırı perspirasyon veya aşırı terleme olarak adlandırılır. 

Çok dikkat çekici olabilecek bu durumun kişinin yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir etkisi olabilir. 

Anlamlı ölçüde yüksek sayıda bireyi etkileyen hiperhidroz popülasyonun %1-3’ünde görülmektedir. Fransa’da en az 650.000 kişi sürekli veya sık aşırı terlemeden şikayetçidir.*

* Rev Med Suisse 2017 ; 13 :710-4

AŞIRI TERLEME: TANIM

Aşırı terleme aşağıdaki gibi tanımlanır. Bazen açık bir neden olmaksızın, ter salgısı vücut sıcaklığının düzenlenmesi için gereken hacmi fazlasıyla aşar. Bu da kişinin günlük yaşamı üzerinde belirgin bir etkisi olabilecek çok ciddi bir durumdur.

Aşırı terlemenin birkaç türü bulunmaktadır :

Lokalize aşırı terleme, adından da anlaşılacağı üzere, en yaygın şekilde koltuk altı, el veya ayaklar olmak üzere vücudun yalnızca bir kısmını etkiler. Genellikle “primer” olarak adlandırılan (nedeni bilinmediği için) bu durum genetik olabilir. Bazen adolesanlık (ergenlik) döneminde ortaya çıkar ve yaş ilerledikçe yavaş yavaş kaybolur. Stres, aşırı ısı veya ağrı sonucunda şiddetlenebilir. Açık bir neden olmaksızın 6 aydan uzun süren, vücudun her iki tarafında simetrik olarak belirli bir bölgede aynı anda gerçekleşen (aynı anda her iki koltuk altı, her iki el veya her iki ayak) ve en az haftada bir kez alevlenme veya uyku sırasında kesilen aşırı terleme ile seyreden aşırı terleme olarak tanımlanabilir.
 
Tüm vücudu etkileyen jeneralize aşırı terleme, çoğu zaman diğer bozuklukların sekonder (ikincil) semptomudur veya belirli ilaçların kullanımından kaynaklanır. Bu nedenle, doktorunuzun aşırı terlemenin “organik” nedenini belirlemeye çalışması çok önemlidir.
 
Hiperhidroz şiddetinin belirlenmesi için kısa anketler yardımıyla terlemenin günlük yaşam üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir: şiddet, fark edilmeden geçen terleme ile hastanın normal bir yaşam sürmesini engelleyen dayanılmaz terleme arasında değişir.

ÇOK FAZLA TER ÜRETEN BEZLER

Cilt yüzeyinde ter üretiminden sorumlu olan milyonlarca küçük bez bulunur. Bu bezler ter bezleri olarak adlandırılır. Yetişkin bir insan farkında olmadan bu bezlerden bir günde en az yarım litre ter (%99 su içerir) salgılar.

Bu bezler tarafından üretilen ter miktarı fiziksel aktivite sırasında veya sıcak ortamlarda artarak (ve daha fark edilir hale gelerek!) vücudun soğumasını sağlar.

Aşırı terlemede, hastanın fiziksel aktivitede bulunmadığı veya yüksek sıcaklıklara maruz kalmadığı durumlarda dahi yüksek miktarda ter üretilir.
 

UTANÇ VERİCİ SEMPTOMLAR

Aşırı terleme sorunu çoğu zaman başkaları tarafından görülebildiği için utanç vericidir. Kıyafetler üzerindeki ter lekeleri, ıslak eller vb. durumların psikolojik ve sosyal sonuçları olabilir.

Ellerde aşırı terleme 
Örneğin ellerdeki aşırı terleme nesne veya evraklara dokunduğunuzda ya da biriyle tokalaştığınızda utanç verici olabilir.

Ayaklarda aşırı terleme
Isı ve nem, başta ayak tabanı ve parmak arası olmak üzere ayaklarda bakteri ve mantar gelişimi için ideal koşulları yaratarak cilt enfeksiyonlarına yol açabilir.

Koku
Çok fazla ter üretiminin yanı sıra terlemeden kaynaklanan kötü koku da aşırı terleme şikâyeti olan kişiler ile arkadaşları ve aileleri için sorun olabilir. Söz konusu kötü koku cilt yüzeyindeki bakteriler tarafından üretilir. Bu bakteriler terdeki bileşenleri parçalayarak utanç verici kokulara neden olan moleküller üretir. 

Dolayısıyla, aşırı terleme sorunu bireylerin kişisel ve mesleki yaşamları üzerinde anlamlı bir etki yaratabilir ve bazen hastanın son derece mutsuz ve hatta depresif olmasına neden olabilir.

HİPERHİDROZLA DAHA İYİ BİR GÜNLÜK YAŞAM İÇİN ÇÖZÜMLER

Hiperhidrozla daha iyi bir günlük yaşam için hijyen düzeyinin artırılmasının yanı sıra uygulanabilecek çeşitli çözümler bulunmaktadır.
 
Öncelikle, terleme önleyici etkin maddeler
Lokal aşırı terlemede, terleme önleyici kullanımı çoğu zaman tedavinin ilk basamağıdır.
 
Deodorantlardan farklı olarak, terleme önleyiciler yalnızca kokuyu gizlemez. Alüminyum tuzu içeren terleme önleyiciler üretilen ter miktarının etkili şekilde kontrol edilmesine yardımcı olur.
 
Alüminyum tuzları terle temas ettiklerinde reaksiyon göstererek ter bezlerinin ağzında hızla tıkaç oluşturur. Bu mekanizma her uygulamada ter bezlerini dinlenme moduna alarak terlemenin düzenlenmesine yardımcı olur. Ayrıca alüminyum tuzları terle temas ettiklerinde ciltte asitleşmeye yol açar; bu etki bu ürünlerin tahriş edici özelliğinden sorumlu olmakla birlikte, aynı zamanda bakteri ve dolayısıyla kötü kokuları engeller.
 
Farklı türleri bulunan alüminyum tuzlarının (klorür, klorür hidroksit, asetat, glukonat, benzoat, salisilat vb.) en yaygın kullanılanı alüminyum klorürdür. 
Cilt tahrişinin önlenmesi için alkolsüz ve kokusuz bir terleme önleyici kullanılması ve ürünün temiz, kuru ve tahriş olmamış cilde uygulanması önerilebilir (örneğin koltuk altı tıraş edildikten hemen sonra uygulamadan kaçınılmalıdır).
 
Terleme önleyici ürün formülleri, alüminyum tuzlarının etkisini tamamlamak amacıyla kokuyu hapseden veya nemi emen bileşenler de içerebilir. 
 
Alternatif çözümler
Terleme önleyici kullanımı tatmin edici sonuç sağlamadığında veya hiperhidroz derecesinden dolayı uygun olmadığında diğer çözümler önerilebilir:
 
- İyontoforez. 
Bu yöntem, el ve ayaklarda aşırı terlemeden şikayetçi olan hastalara önerilebilir. El ve ayakların zayıf elektrik akımı (20 miliamper) geçiren bir su küvetinde tutulmasıyla ter bezlerinin ağzında küçük tıkaçlar oluşturulmasını sağlar.
Evde uygulanabilecek olan bu tedavi protokolü 10-30 dakika sürer ve etkili olması için düzenli olarak tekrarlanmalıdır.
 
- Botulinum toksin enjeksiyonu
Botulinum toksin enjeksiyonu (veya Botox®) terleme önleyiciler etkisiz olduğunda aşırı koltuk altı terlemesi için ikinci seçenek olarak önerilebilir. Doktor aşırı terlemenin gerçekleştiği bölgeleri tespit ettikten sonra (“Minor testi” yardımıyla) lokalize bölgelerdeki ter bezlerini bloke etmek için ürünü enjekte eder.
Bu teknik çok iyi sonuçlar sağlasa da, yalnızca geçici etki gösterir, enjeksiyonların dört-altı ayda bir tekrarlanması gerekir ve sigorta geri ödemesi yoktur.
Bazen, terleme önleyici ürünler ve iyontoforez başarısız olduğunda eller ve ayaklar için önerilebilir.
 
- İlaç tedavileri
Geniş alanlara yayılmış aşırı terleme sorunu için oral “antikolinerjik” ilaçlar reçete edilebilir. Bu ilaçlar ter üretiminin azaltılmasına yardımcı olabilse de, çeşitli kontrendikasyonları vardır ve birçok yan etkiye neden olabilirler (ağız kuruluğu, görme sorunları, kabızlık, taşikardi vb.).
 
- Cerrahi
Son seçenek olarak ve daha önce belirtilen tedavilerin etkisiz kaldığı en şiddetli olgularda cerrahi önerilebilir. 
“Sempatektomi” adı verilen bu operasyonda ter bezlerinin aktivitesini düzenleyen sinir kesilir. Sinirin kesilmesi vücudun üst kısmındaki terlemeyi tamamen önler. Başlıca yan etkisi, sıklıkla vücudun bir başka bölgesinde bazen operasyon öncesine göre daha anlamlı ve utanç verici olabilecek “kompansatuar” (telafi edici) hiperhidroz gelişimidir.
 
Terlemenin utanç verici boyuta ulaştığı durumlarda eczacınıza danışmaktan veya doktora görünmekten çekinmeyin. Terleme, çözümü olan bir sorundur!

Bakim rutinlerimiz

 
Terleme karşıtı rutinim

Koltuk altları, eller ve ayaklardaki aşırı terleme karşı etkili

Bu rutini gör> Terleme karşıtı rutinim > Rutinimi gör >
Tüm bakım rutinlerine bakın >