Hyperhidrose of overmatige transpiratie

Zweten is een normaal en natuurlijk proces dat ons lichaam nodig heeft om zijn temperatuur te regelen. Wanneer dit proces uit de hand loopt, kan het ongemakkelijk worden. In dit dossier geven wij antwoorden op vragen over overmatig zweten om u te laten begrijpen hoe het werkt, wat de oorzaken zijn, oplossingen te ontdekken en te leren hoe u in het dagelijks leven beter kan omgaan met hyperhidrosis.

Wanneer de transpiratie overmatig is

Zweten is een natuurlijk fysiologisch verschijnsel dat ons lichaam in staat stelt zijn temperatuur te regelen. Daarbij voert het ook bepaalde afvalproducten af. Wanneer het mechanisme uit de hand loopt en het zweet overmatig wordt, spreken we van hyperhidrose, overmatig zweten of hyperhidrosis.

Deze etalerende en stigmatiserende pathologie kan een sterke invloed hebben op de levenskwaliteit van zij die eraan lijden. Hyperhidrosis komt bij 0,6 en 2,8% van de bevolking voor. Dat is dus een groot aantal personen.

Wat is overmatig zweten?

Men spreekt van hyperhidrose wanneer de afscheiding van het zweet groter is dan het volume die nodig is voor de temperatuurregulering.
 
Er bestaan 2 vormen van hyperhidrosis: 
  • Primaire hyperhidrosis: In 90% van de gevallen komt voor dat de oorzaken van het overmatig zweten niet zijn vastgesteld. Meestal heeft het een genetische oorsprong en kan het beginnen in de kindertijd of de adolescentie. De primaire hyperhidrosis wordt door verschillende factoren versterkt, waaronder stress. 
  • Secundaire hyperhidrosis: De oorzaken van het overmatig zweten zijn hier gelinkt aan pathologie of het gebruik van bepaalde geneesmiddelen. Raadpleeg een arts bij het plots optreden van overmatig zweten dat enkele dagen aanhoudt. Zo kan de oorzaak vastgesteld worden.
 
Hyperhidrose kan zich beperken tot enkele zones van het lichaam. Meestal gaat het om de oksels, handen of voeten ofwel het volledige lichaam. Er bestaan geen precieze criteria om hyperhidrosis te definiëren, aangezien er geen bepaalde hoeveelheid zweet is waarbij men kan spreken van hypersudation. Wanneer het in het dagelijkse leven hindert, spreken we van overmatig zweten. 

De rol van de zweetklieren

Miljoenen kleine klieren in de huid verspreid over het hele lichaam zijn verantwoordelijk voor de productie van zweet. Deze worden zweetklieren genoemd. Een volwassene scheidt gemiddeld 1 liter zweet per dag af, zonder dat hij het doorheeft.

Tijdens lichamelijke activiteit of wanneer het warm is, neemt de hoeveelheid zweet die de klieren produceren toe zodat het lichaam kan afkoelen.

Ongemakkelijke symptomen

Overmatig zweten kan bijzonder ongemakkelijk zijn aangezien het zeer zichtbaar is. Kringen op de kleren, zweterige handen en geur zijn de meest voorkomende symptomen van hypersudatie met psychologische en sociale gevolgen. 

Overmatig zweten van de handen

Overmatig zweten van de handen kan in het dagelijkse leven voor hinder zorgen:
  • Bij het uitoefenen van een beroep
  • Bij het gebruiken van voorwerpen of documenten
  • Bij bepaalde activiteiten
  • Bij het handen schudden

Overmatig zweten van de voeten

Bij de voeten kan overmatig zweten zorgen voor een slechte geur en ongemak. Bovendien bevorderen warmte en vochtigheid de ontwikkeling van bacteriën en schimmels.

De geur

Naast de overmatige hoeveelheid zweet kan ook de onaangename geur ongemakkelijk zijn voor hyperhidrosis-patiënten en hun omgeving. Bacteriën die van nature in het huidoppervlak aanwezig zijn, zijn verantwoordelijk voor het ontstaan van deze onaangename geuren. Wanneer zij in contact komen met zweet, breken zij bepaalde bestanddelen af en produceren ze moleculen die verantwoordelijk zijn voor de geur.

Hyperhidrose kan dan ook een impact hebben op het persoonlijke en/of professionele leven. Het kan ongemak veroorzaken dat kan leiden tot professionele omscholing, sociaal isolement, angst en zelfs depressie.

Oplossingen bestaan

Naast hygiënische maatregelen zijn er verschillende oplossingen die mensen dagelijks helpen om met hyperhidrosis om te gaan.

Op de voorgrond: antitranspiratie actieve bestanddelen

Bij plaatselijke hyperhidrosis is het gebruik van antitranspiratiemiddelen vaak de eerste behandeling om het overmatig zweten te bestrijden. In tegenstelling tot deodorants, die enkel de geur maskeren, houden antitranspiratiemiddelen op basis van aluminiumzouten de hoeveelheid zweet onder controle.

De aluminiumzouten reageren namelijk op het zweet en vormen een propje bij de zweetklier op het huidoppervlak. Dit brengt de zweetklieren tot rust en vermindert het overmatig zweten.

Andere therapeutische alternatieven

Wanneer het gebruik van anti-transpiratiemiddelen geen bevredigende resultaten oplevert of niet is aangepast aan de omvang van de hyperhidrosis, kunnen andere oplossingen worden voorgesteld: 
  • Iontoforese: Bij overmatig zweten van de handen of voeten kan men de handen of voeten weken in een met water gevulde bekken waarin een zwakke elektrische stroom circuleert. Dit zal zorgen voor de vorming van kleine propjes aan de opening van de zweetklieren. Het duurt zo’n 10 tot 30 minuten, kan thuis uitgevoerd worden en moet regelmatig worden herhaald om effect te realiseren.
  • Botulinum toxine injecties: Wanneer anti-transpiratiemiddelen niet werken bij overmatig zweten van de oksels is een tweede of derde oplossingsmogelijkheid het plaatsen van de injectie om te zweetklieren te blokkeren op de plaatsen die de arts lokaliseert. Deze techniek geeft zeer goede resultaten, maar de werking is van voorbijgaande aard. De injecties moeten om de 4 à 6 maanden worden herhaald en worden niet vergoed.
  • Medicinale behandelingen: "Anticholinerge" medicijnen kunnen oraal worden voorgeschreven en hebben betrekking op meer uitgebreide hyperhidrosis. Zij leiden tot een vermindering van de zweetproductie, maar kunnen talrijke bijwerkingen veroorzaken zoals een droge mond, gezichtsstoornissen, constipatie, tachycardie…
  • Chirurgie: Voor de meest ernstige gevallen waarbij vorige oplossingen niet werken kan chirurgie worden voorgesteld. "Sympathectomie" bestaat uit het doorsnijden van de zenuw die de activiteit van de zweetklieren regelt. De grootste bijwerking bij een volledige stopzetting van het zweten in het bovenste deel van het lichaam is het optreden van een "compenserende" hyperhidrosis in een ander deel van het lichaam. 
Aarzel niet uw apotheker om raad te vragen en uw arts te raadplegen in geval van ongemak door overmatig zweten. Er zijn oplossingen!
 
(1) Stolman LP.Treatment of hyperhidrosis. Dermatol Clin 1998;16:863-9
(2) Münchau A, Bhatia KP. Uses of botulinum toxin injection in medicine today. BMJ 2000;320:161-5

Onze verzorgingsrituelen

 
Mijn routine om het zweten te verminderen

Werking op overmatige transpiratie van de oksels, handen en voeten.

Bekijk deze routine > Mijn routine om het zweten te verminderen > Bekijk mijn routine >
Zie alle verzorgingsroutines >