Τι προκαλεί την ψωρίαση;

Η ψωρίαση είναι μια πολύπλοκη και πολυπαραγοντική πάθηση. Η καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών και των αιτίων της ψωρίασης συμβάλλει στον καλύτερο έλεγχο των φλεγμονών και επίσης στην καλύτερη αποδοχή της πάθησης σε καθημερινή βάση. Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος για την οποία δεν υπάρχει ακόμη οριστική και πλήρης θεραπεία. Οι διαθέσιμες θεραπείες λειτουργούν πολύ καλά, αλλά δεν εμποδίζουν νέες εξάρσεις, εξ ου και η ανάγκη να μάθει κάποιος να ζει με την πάθηση.

Οι ψωριασικές πλάκες είναι αποτέλεσμα ενός μεγάλου αριθμού φλεγμονωδών φαινομένων που διενεργούνται

Η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση

Με κάθε νέα έξαρση, εμφανίζονται οι ίδιοι μηχανισμοί και στη συνέχεια εξασθενούν όταν χορηγείται η αγωγή και σταματάει η φλεγμονή.

Οι ψωριασικές πλάκες δεν εμφανίζονται μόνες τους, είναι αποτέλεσμα ενός μεγάλου αριθμού φλεγμονωδών φαινομένων που διενεργούνται στο δέρμα. Άπειρες μικρές αλλαγές οδηγούν σε σαφώς ορατές πλάκες. Τα κύρια κύτταρα που εμπλέκονται είναι, αφενός, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που ενεργοποιούνται και προκαλούν μια φλεγμονώδη κατάσταση και αφετέρου τα κερατινοκύτταρα, η πλειονότητα των κυττάρων του δέρματος, τα οποία ανανεώνονται πολύ ταχύτερα από το φυσιολογικό. Η διαδικασία αυτή συνήθως διαρκεί 21-28 ημέρες αλλά μειώνεται σε 3-5 ημέρες σε ασθενείς με ψωρίαση. Τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται με υψηλή ταχύτητα και συσσωρεύονται στην επιφάνεια του δέρματος, με αποτέλεσμα την εμφάνιση λεπιών πάνω στις ψωριασικές πλάκες. Ορισμένες θεωρίες σχετικά με τους μηχανισμούς που προκαλούν ψωρίαση ισχυρίζονται ότι πρόκειται για μια αυτοάνοση πάθηση. Ενώ περιμένουμε να μάθουμε περισσότερα, μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι η ανοσία παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ψωρίασης.

Η έρευνα για την ψωρίαση είναι πολύ ενεργή.

Συγκεκριμένα, έχει τονιστεί ο βασικός ρόλος ορισμένων φλεγμονωδών μορίων όπως οι ΤΝF-άλφα (Παράγοντας άλφα νέκρωσης όγκου), IL-23 (ιντερλευκίνη 23) και IL-17 (ιντερλευκίνη 17), που έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη πολλών φάρμακα (μονοκλωνικά αντισώματα, βιολογικές θεραπείες). Τα πιο πρόσφατα φάρμακα στην αγορά αντιμετωπίζουν τη φλεγμονώδη διαδικασία στο σύνολό της, ενώ συγχρόνως στοχεύουν σε ένα μόνο μόριο. Αυτές είναι γνωστές ως στοχευμένες θεραπείες.

Ένας άλλος σημαντικός τομέας έρευνας αφορά στα γονίδια που εμπλέκονται στην ψωρίαση. Προς το παρόν, έχουν εντοπιστεί ορισμένα γονίδια προδιάθεσης, δηλαδή γονίδια που προάγουν την εμφάνιση της νόσου αλλά χωρίς αυτό να είναι συστηματικό ή αυτόματο. Επί του παρόντος δεν υπάρχει γνωστό "γονίδιο για την ψωρίαση" και ίσως δεν υπάρχει τέτοιο γονίδιο. Είναι απολύτως πιθανό η ψωρίαση να μπορεί να μεταδοθεί σε παιδιά, αφού τα γονίδια μπορούν να μεταφερθούν από γενιά σε γενιά. Αλλά για άλλη μια φορά, δεν υπάρχει τίποτα συστηματικό και τίποτα αυτόματο σχετικά με αυτό! Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει εάν αυτό θα συμβεί εκ των προτέρων, κατά τη στιγμή της σύλληψης ενός παιδιού ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μιας γυναίκας με ψωρίαση. Ωστόσο, οι γονείς που έχουν επίγνωση της ψωρίασης μπορούν να αντιμετωπίσουν ευκολότερα μια φλεγμονή όταν συμβαίνει.

Οι εξάρσεις της ψωρίασης προκαλούνται συχνά από έναν ή περισσότερους παράγοντες

Αυτοί οι παράγοντες είναι πολλαπλοί και ποικίλλουν από το ένα άτομο στο άλλο και ακόμη και από έξαρση σε έξαρση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι παράγοντες μπορούν να προσδιοριστούν σαφώς και να είναι επαναλαμβανόμενοι για ένα συγκεκριμένο άτομο. Εάν συμβαίνει αυτό, πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με αυτόν τον παράγοντα ώστε να περιοριστούν οι εξάρσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, δεν μπορούν να προσδιοριστούν συγκεκριμένοι παράγοντες. Αυτό μπορεί να προκαλέσει ανησυχία και απογοήτευση, καθώς είναι φυσικό να αποζητούμε την ασφάλεια στην προσπάθειά μας να βρούμε την αιτία, ώστε να έχουμε την εντύπωση ότι έχουμε τον έλεγχο.

​Στους διάφορους παράγοντες που πυροδοτούν ή προωθούν τις φλεγμονές περιλαμβάνονται:
  • ορισμένα φάρμακα
  • το αλκοόλ ή το κάπνισμα
  • το κρύο, η θερμότητα, ο ήλιος
  • η κόπωση
  • ο τραυματισμός του δέρματος όπως τσιμπήματα εντόμων, οι πληγές, τα χτυπήματα, οι εμβολιασμοί, οι ερεθισμοί και ορισμένες επαναλαμβανόμενες στάσεις του σώματος (π.χ ένας κεραμοποιός που στηρίζεται διαρκώς στα γόνατά του είναι πιο πιθανό να αναπτύξει ψωρίαση στα γόνατα)
  • το άγχος είναι σαφώς ξεχωριστό ζήτημα σε αυτόν τον μη εξαντλητικό κατάλογο

Το άγχος μπορεί να προκαλέσει έξαρση της ψωρίασης, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας

Το άγχος αναφέρεται πολύ συχνά ως αιτία της ψωρίασης και άλλων δερματικών παθήσεων. Το άγχος μπορεί σίγουρα να επιδεινώσει την κατάσταση και μερικές φορές να προκαλέσει εξάρσεις, αλλά ποτέ δεν είναι η μόνη αιτία! Είναι ένας από τους παράγοντες. Το άγχος είναι μαζί μια πιθανή αιτία και μια πιθανή συνέπεια της ψωρίασης: αγχώνομαι οπότε «παθαίνω» ψωρίαση, έχω ψωρίαση, οπότε αγχώνομαι (εξαιτίας άλλων ατόμων που με κοιτούν, όταν δυσκολεύομαι να αποφασίσω τι ρούχα θα φορέσω το πρωί, όταν δεν κοιμάμαι εξαιτίας του κνησμού, κ.λπ.). Είναι καλύτερο να αναζητήσετε βοήθεια εάν το άγχος γίνει υπερβολικό.

Υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορούν να σας βοηθήσουν να ξεπεράσετε αγχωτικές καταστάσεις, όπως η γιόγκα, η σοφρολογία, και ούτω καθεξής. Εντούτοις, μπορεί να εμφανιστεί έξαρση της ψωρίασης χωρίς ο ασθενής να είναι σε θέση να εντοπίσει κάποια πηγή άγχους. Μερικοί ασθενείς δεν αισθάνονται καθόλου στρες και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ταυτιστούν με τη σχέση που συχνά δημιουργείται ανάμεσα στο στρες και την πάθηση του δέρματός τους.
 
 
 
 

ΡΟΥΤΙΝΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ