Wat zijn de oorzaken van roos in het haar en hoe kunt u het behandelen?

Roos is een veelvoorkomende aandoening van de hoofdhuid. Maar heb ik er last van: heb ik roos? 

Kijk goed, u kunt het makkelijk met het blote oog zien: het lijken schilfertjes of dode huidcellen die witachtig, grijsachtig of geelachtig zijn op de hoofdhuid, of die u ziet als ze op je schouders vallen. Het gaat soms gepaard met jeuk en irritatie. 

Wat zijn de oorzaken van roos in het haar? 

Er zijn talrijke oorzaken voor roos en er spelen verschillende complexe mechanismen een rol bij het ontstaan ervan. Maar wat gebeurt er eigenlijk in het begin? Wat is roos nu precies?

Het is simpelweg het gevolg van een versnelde celvernieuwing:

• Onder normale omstandigheden duurt de celvernieuwing van de opperhuid tussen de 21 en 28 dagen.
• Wanneer er sprake is van roos, verloopt die celvernieuwing veel sneller en duurt deze tussen de 5 en 14 dagen⁽¹⁾. De cellen hebben dus geen tijd meer om zich regelmatig aan het huidoppervlak af te stoten; ze hopen zich op en het zijn juist die samenklonteringen van huidschilfers (ophopingen van dode huidcellen) die we ‘roos’ noemen.

Deze versnelling van de celvernieuwing is het gevolg van een verstoring van de hoofdhuid, die door verschillende mechanismen wordt veroorzaakt.

Er zijn momenteel vijf belangrijke mechanismen vastgesteld:

2. Een overmatige groei van gisten van het geslacht Malassezia 

Gisten van het geslacht Malassezia komen van nature voor op het oppervlak van de hoofdhuid. Normaal gesproken leven ze zonder problemen samen met de rest van de huidmicrobiota. Maar bij een teveel aan talg gaan ze zich overmatig vermenigvuldigen.

Deze Malassezia -gisten (in het haar) zijn lipofiel, wat betekent dat ze zich voeden met lipiden (vetten). De lipiden in de talg kunnen voor hen dus een uitstekende voedingsbron zijn. En hoe meer ze zich voeden, hoe meer ze zich ontwikkelen en hoe groter de kans is dat ze een ontsteking en irritatie veroorzaken, wat leidt tot schilfering en het ontstaan van roos.

Om die verspreiding tegen te gaan, zijn behandelingen vaak gebaseerd op het gebruik van antimycotische (schimmelwerende) werkzame stoffen. 

3. Individuele gevoeligheid van de hoofdhuid 

Het is niet te verklaren waarom sommige mensen met een vette of droge hoofdhuid roos krijgen en anderen niet: het hangt af van individuele verschillen en gevoeligheid. Anders gezegd zou er een aanleg zijn voor het ontstaan van roos⁽⁴⁾. Hier kan momenteel nog niets tegen worden gedaan, behalve het vermijden van situaties of gedragingen in het dagelijks leven (keuze van haarverzorgingsproducten, levensstijl, voeding, stress ...) die de hoofdhuid uit balans zouden kunnen brengen.

4. Externe factoren die de situatie verergeren: stress en vermoeidheid

Sommige mensen zijn ‘ van nature ’ vatbaar voor roos. Dat wil zeggen dat ze er extra gevoelig voor zijn⁽⁴⁾ , terwijl anderen pas last krijgen van roos in het haar onder invloed van verschillende factoren. Overbelasting, een onevenwichtige levensstijl, verkeerd gebruik van cosmetica of zelfs stress kunnen een opflakkering van roos veroorzaken. 

5. Invloed van hormonale veranderingen 

Roos treedt vaak op tijdens de puberteit, een periode waarin de talgproductie toeneemt. Ook andere hormonale veranderingen, zoals die tijdens de zwangerschap, kunnen eveneens bijdragen aan het ontstaan van roos bij zwangere vrouwen. 

Zoals u wellicht al begrepen heeft, zijn er talrijke oorzaken voor roos. Als u goed begrijpt wat de oorzaak van roos is en waar het vandaan komt, kunt u een passende, gerichte en doeltreffende behandeling volgen. 

Verschillende soorten roos: de oorzaken 

Om beter te begrijpen waar roos precies vandaan komt, moeten we een duidelijk onderscheid maken tussen droge en vette roos. ` 
Ook moeten andere mogelijke oorzaken worden uitgesloten, zoals psoriasis van de hoofdhuid. Die aandoening kan roosplekken veroorzaken met dikke, vastzittende schilfers, die vaak worden verward met gewone roos, maar een specifieke behandeling vereisen. 
Nog een symptoom om op te letten: erytheem. Dat is de medische term voor roodheid. Erytheem op de hoofdhuid wordt vaak in verband gebracht met seborroïsche dermatitis, een ontstekingsziekte van de huid. 
Mocht u twijfelen, aarzel dan niet om uw apotheker of arts te raadplegen; zij kunnen u hierin begeleiden. 

Effectieve behandelingen tegen roos in het haar 

Droge of vette roos? Vraag uw arts om advies voor een nauwkeurige diagnose: zo kunt u de behandeling van roos beter afstemmen. Weet echter dat er geen definitieve genezende behandeling bestaat: het symptoom van roos kan terugkeren als de bevorderende factoren aanwezig blijven. Vergeet dus niet om mogelijke omgevingsfactoren te achterhalen (stress, irriterende producten, verkeerde hygiëne ...) !

Werkzame stoffen: salicylzuur, ketoconazol, zinkpyrithion, seleniumdisulfide, ciclopirox

Dit zijn de meest aanbevolen ingrediënten in antiroosproducten, goedgekeurd door dermatologen:

• Salicylzuur: een keratolytisch actief bestanddeel dat helpt bij het verwijderen van roos. 
• Ketoconazol: een krachtig antischimmelmiddel (antimycoticum) dat wordt gebruikt bij ernstige schilfervorming of bij seborroïsche dermatitis.
• Zinkpyrithion: bekend om zijn schimmelwerende en ontstekingsremmende eigenschappen; het verlicht jeuk en vermindert roos.
• Seleendisulfide: vertraagt de celvernieuwing en remt de groei van de gisten die roos veroorzaken.
• Ciclopiroxolamine: een antischimmelmiddel dat wordt gebruikt bij matige tot ernstige schilfervorming, wanneer andere behandelingen niet goed worden verdragen of niet effectief zijn. 

Deze werkzame stoffen, die vaak in shampoos of lotions worden verwerkt, pakken de belangrijkste oorzaken van roos aan: schimmelgroei (gist), ontsteking en een verstoorde balans van de hoofdhuid. 

Nieuwe roosvorming in het haar voorkomen 

Zelfs na een doeltreffende behandeling kan roos terugkomen. Om dat te voorkomen, moet u begrijpen waar roos vandaan komt, de symptomen (zoals een rooslaagje) goed herkennen en de oorzaken, zoals de overmatige groei van Malassezia in het haar, aanpakken.

Hier volgen enkele eenvoudige tips om herhaling te voorkomen en uw dagelijkse routine tegen roos aan te passen. 

Tips om verergering te voorkomen en de behandeling aan te passen 

• Krab zo weinig mogelijk om het risico op irritatie niet te verergeren. Hebt u last van jeuk? Breng dan een koud kompres aan op de hoofdhuid of gebruik een kalmerend product dat geschikt is voor de gevoelige hoofdhuid.
• Kies bij voorkeur voor milde shampoos die geschikt zijn voor roos. Vraag advies aan een professional als u een gevoelige hoofdhuid heeft.
• Zorg voor een vaste routine zodat u de dagen waarop u de antiroosshampoo moet gebruiken niet vergeet: stel indien nodig een herinnering in op uw telefoon, want regelmaat leidt tot de beste resultaten.
• Beperk alles wat de balans van de hoofdhuid zou kunnen verstoren. Bijvoorbeeld: gebruik de föhn niet op een te hoge temperatuur, vermijd te strakke kapsels, zorg voor voldoende slaap, doe iets ontspannends, eet evenwichtig en gevarieerd … 

Het belang van de toedieningsvorm van de behandeling 

De toedieningsvorm is de manier waarop een behandeling wordt aangeboden: als shampoo, crème, gel, schuim of lotion. Dat is een heel belangrijk punt! Het beïnvloedt het gebruiksgemak, het gebruikscomfort en de doeltreffendheid van de behandeling. Bijvoorbeeld:

• Shampoo is geschikt voor de behandeling van de gehele hoofdhuid. U dient het overal gelijkmatig te verdelen, zonder de verborgen plekken te vergeten.
• Lotion is heel handig als aanvulling op shampoo, vooral tussen twee wasbeurten door. U kunt het zonder spoelen rechtstreeks op de hoofdhuid aanbrengen, waardoor het langdurig werkt, vooral bij aanhoudende jeuk.
• Crème is geschikt voor kleine, gerichte zones zoals de slapen. U brengt het met uw vingertoppen aan op een droge hoofdhuid.
• Schuim is zacht, laat zich gemakkelijk uitsmeren en afspoelen.

Door de juiste textuur te kiezen op basis van uw behoeften, kunt u uw behandeling beter volhouden. En juist die regelmaat maakt echt het verschil in de resultaten!

Risico’s bij het gebruik van irriterende producten 

Bij symptomen van roos is de verleiding groot om gebruik te maken van producten die de hoofdhuid snel moeten zuiveren. Maar let op: sommige producten zijn agressief en kunnen het tegenovergestelde effect hebben van wat u verwacht. Controleer daarom zorgvuldig de samenstelling en let op voor bepaalde ingrediënten zoals alcohol, geurstoffen en bepaalde irriterende oppervlakteactieve stoffen … Die bestanddelen kunnen de huidbarrière aantasten, ontstekingen verergeren en de reeds bestaande verstoorde balans versterken. Vraag om gedetailleerde informatie over de samenstelling van het product voordat u het koopt.

Om dit risico te beperken, kunt u het beste kiezen voor milde producten die speciaal zijn ontwikkeld voor een gevoelige of roosgevoelige hoofdhuid. Die producten zijn meestal verkrijgbaar bij apotheken en drogisterijen. Producten die onder dermatologisch toezicht zijn getest, worden over het algemeen beter verdragen.
Want vergeet niet: een goede behandeling doet meer dan alleen de symptomen van roos wegwerken, ze respecteert ook de huidbarrière van de hoofdhuid!