Co to jest egzema?

Egzema zwana inaczej atopowym zapaleniem skóry (AZS) lub wypryskiem atopowym  jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, która charakteryzuje się głównie czerwonymi zmianami na skórze. W schorzeniu tym naprzemiennie mieszają się ze sobą aktywne fazy zwane zaostrzeniami, ze spokojniejszymi tzw. okresami remisji. Aby lepiej zrozumieć egzemę, można z powodzeniem porównać ją do kształtu fali. Szczyt reprezentuje okres zaostrzenia, a dół jest okresem remisji. Podczas spokojniejszej fazy wyprysku atopowego, zwykle nie występują żadne widoczne objawy poza suchością skóry. Jednakże jest to w dalszym ciągu egzema. Należy podkreślić, że egzema to faktyczny problem, który dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. 

Czy egzema jest zaraźliwa?

Egzema jest złożoną chorobą, obejmującą różne typy zmian skórnych. Ich wspólnym mianownikiem jest cykliczne pojawianie się blaszek na skórze.
Należy zauważyć, że wbrew powszechnym przekonaniom, egzema nie jest zaraźliwa. Mimo że schorzenie to jest bardzo dobrze znane, to w dalszym ciągu część społeczeństwa wierzy, że można się nim zarazić przez podanie ręki. Naszym zadaniem jest podważenie tych stereotypów! 

Kilka słów o atopowym zapaleniu skóry

Termin "egzema" w rzeczywistości odnosi się nie do jednej, ale do kilku chorób skóry. Najczęściej występująca forma znana jest jako atopowe zapalenie skóry lub egzema atopowa. AZS jest chorobą uwarunkowaną genetycznie i polega na podwójnej nieprawidłowości: 
  • skóry: w AZS skóra jest osłabiona i nie spełnia swojej funkcji ochronnej. Woda zawarta w skórze ucieka przez naskórek, podczas gdy alergeny środowiskowe łatwiej wnikają do środka, 
  • układu odpornościowego: układ odpornościowy jest nadreaktywny i nadmiernie reaguje na alergeny. Wówczas dochodzi do wystąpienia objawów egzemy.
 
Mimo że egzema atopowa dotyka głównie niemowląt i dzieci, to może pojawić się również u nastolatków i osób dorosłych. U pacjentów zmagających się z egzemą atopową może rozwinąć się zespół związany z tą chorobą, czyli tzw. zespół atopowy. Na zespół atopowy składają się m.in.:
  • alergie pokarmowe, 
  • astma, 
  • nieżyt nosa,
  • zapalenie spojówek.
 
Atopowe zapalenie skóry jest chorobą samą w sobie, która wykracza daleko poza widoczne zmiany skórne, np. swędzenie, zaburzenia snu, zmiany w środowisku i stylu życia, stres rodziców, trudności w stosowaniu leczenia itp. 

EGZEMA U DOROSŁYCH

Pomimo tego, że niejednokrotnie usłyszeć można, że atopowe zapalenie skóry dotyka głównie małe dzieci, to nie jest to do końca prawdą. Ze schorzeniem tym zmaga się także wielu dorosłych. Ponadto problem ten może czasami trwać latami. O ile część pacjentów nauczyła się "żyć" z tym problemem skórnym, tak inni w dalszym ciągu poszukują rozwiązań, dzięki którym uda im się przejąć kontrolę nad chorobą. 

Najczęstsze formy egzemy u dorosłych to:
  • egzema atopowa, która ma tendencję do pojawiania się wyłącznie na twarzy, 
  • egzema kontaktowa,
  • przewlekła egzema rąk. 

Egzema na rękach rozwija się z egzemy atopowej lub kontaktowej i związana jest z powtarzającymi się podrażnieniami skóry. Egzema u dorosłych niejednokrotnie wywołuje skrępowanie przez spojrzenia obcych osób. 

Egzema w ciąży

Atopowe zapalenie skóry może dotknąć każdego, także kobiety oczekujące na przyjście potomstwa na świat. W niektórych przypadkach egzema jest stanem istniejącym już wcześniej, a ciąża może albo poprawić stan skóry, albo go pogorszyć. Zdarza się również, że egzema pojawia się w trakcie ciąży i występuje tylko i wyłącznie w tym okresie. 

CZYM JEST EGZEMA KONTAKTOWA?

Egzema kontaktowa jest chorobą skóry, w której blaszki są bardzo podobne do zmian atopowych, jednak mechanizmy ich powstawania diametralnie się od siebie różnią. Reakcja zapalna występuje bezpośrednio na obszarze skóry, który wszedł w kontakt z substancją uczulającą obecną np. w środowisku czy miejscu pracy.
 
Nie sposób nie wspomnieć również o dwóch nieco mniej znanych formach egzemy: 
  • Egzema Dyshidrosis, zlokalizowana głównie na dłoniach i stopach, charakteryzuje się pęcherzami tworzącymi pękające bąble. 
  • Egzema grudkowa, znana również jako dyskoidalna. Charakteryzuje się zmianami w kształcie monet. Ten typ jest czasami pochodzenia atopowego.

Egzema u osób czarnoskórych

Atopowe zapalenie skóry może dotyczyć wszystkich typów i kolorów skóry. Egzema u osób czarnoskórych posiada pewne unikalne cechy. Chodzi m.in. o to, że niektóre objawy egzemy, jak chociażby zaczerwienienia, są słabo lub w zasadzie całkowicie niewidoczne na czarnej skórze. Z kolei zmiany skórne na czarnej skórze zwykle są ciemnobrązowe, fioletowe lub szare. Kremy kortyzonowe u wielu pacjentów wywołują obawy spowodowane zaburzeniem pigmentacji. Należy pamiętać jednak o tym, że produkty lecznicze stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza są w pełni bezpieczne.

Egzema – najważniejsze informacje

Egzema lub inaczej atopowe zapalenie skóry czy wyprysk atopowy w dużym stopniu wpływa na codzienne życie, rodzinę, pracę, sen czy relacje społeczne. W związku z tym, że jest to realny problem, który dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci, nie powinien być lekceważony.

Zmiany skórne jasno wskazują na egzemę? Nie wahaj się skonsultować z dermatologiem, aby potwierdzić swoje przypuszczenia. Specjalista zaproponuje odpowiednie leczenie, dzięki czemu kontrolowanie tej przewlekłej choroby stanie się znacznie prostsze. 
 
Celem artykułów jest promowanie wiedzy na temat egzemy. Nie zastępuje porady lekarskiej, diagnozy lub leczenia. Pytania dotyczące stanu zdrowia lub leczenia należy skonsultować z lekarzem.