Mesleki dermatozlar

Tanım olarak mesleki dermatoz, işyerinde gelişen bir cilt hastalığıdır. Mesleki dermatozlar bir rahatsızlık kaynağıdır ve hem işte hem de evde yaşam kalitesini etkileyebilir.

Mesleki dermatoz kendini nasıl gösterir?

Sıklıkla, mesleki dermatoz, egzamaya, yani kırmızı, pürüzlü ve kaşıntılı plakların ortaya çıkmasına neden olur.

Bu mesleki egzama, başlıca, pek çok meslek ve faaliyetin merkezinde yer alan organ olan elleri etkiler.

Egzama, cilt ile tahriş edici ve/veya alerjen madde arasındaki doğrudan temas sonucu gelişir. Bazı durumlarda, egzama hava kaynaklıdır, yani madde hava yoluyla taşınır. Bu özellikle gıda sektöründe geçerlidir, bu yüzün etkilenebileceği anlamına gelmektedir.

Mesleki dermatit sebepleri nelerdir?

Mesleki dermatoz, biri tahriş diğeri alerji olmak üzere, birbirinden oldukça farklı iki olgudan kaynaklanabilir. Mesleki dermatite neden olan kimyasalların çoğu hem tahriş edici hem de alerjiktir. Mesleki alerjiler oldukça çeşitlidir; bunlar açıkça yapılan mesleğe ve kullanılan kimyasallara bağlıdır: kuaförlerin boyalara, hasta bakıcıların antiseptiklere ve duvar ustalarının çimentoya karşı alerji geliştime riski vardır. Deterjanlara karşı alerji temizlik personeli arasında daha yaygındır. Kontakt egzama, iritan dermatitte yer almayan bağışıklık sistemini içerir. Adından da anlaşılacağı üzere, tahriş edici olgular içerir ve hem alerjik hem de alerjik olmayan kişilerde ortaya çıkabilir.

Atopi, olumsuz iklim koşulları (rüzgar, soğuk vs.), stres, nem gibi faktörler ilave tahriş faktörleri olarak etki gösterir ve gerçek bir kronik el egzaması nın ortaya çıkmasına neden olur.

Kimler mesleki dermatozdan etkilenir?

Mesleki egzamadan, gençler ve yetişkinler, mesleki deneyimi olan ve olmayanlar ve dermatolojik hastalık öyküsü olanlar ve olmayanlar dahil, herkes etkilenebilir. İnşaat sektöründe mesleki dermatozun ortaya çıkması, inşaat alanındaki meslektaşlarınızdan daha az profesyonel olduğunuz anlamına gelmez, bu bir zayıflık işareti değildir, bu sadece cildinizin bazı maddeleri tolere edemediği anlamına gelir.

Mesleki dermatoz nasıl gelişir?

Mesleki dermatitin özelliklerinden biri de tatillerde hafiflemesi ve hatta ortadan kaybolmasıdır. Tahriş edici ve/veya alerjenik ajanlarla temas kesilir ve cilt daha iyi hisseder, ta ki işe tekrar başlayana kadar... Örneğin, sağlık personeli egzaması ellerin sık yıkanması ile tetiklenir. Hidroalkolik çözeltiler "klasik" el yıkama çözeltilerine göre daha az dermatoza neden olmaktadır, fakat bu çözeltilerin tekrar tekrar kullanılması önceden var olan bir dermatozu şiddetlendirebilir. Tatilde eller daha az yıkanır ve normal görünümüne kavuşur.

Bununla birlikte, zamanla, kronik el egzaması tatillerde bile kalıcı hale gelebilir. Tahriş edici ve/veya alerjenik faktörler belirlenip büyük ölçüde kullanımları önlenmedikçe, mesleki dermatit gelişmeye devam eder ve rahatsızlığa neden olur.

Mesleki dermatit nasıl tedavi edilmelidir?

Kronik el egzaması, mesleki olsun ya da olmasın, her zaman aynı yöntemle tedavi edilir. Başlangıçta lezyonlar ortadan kaybolana kadar günde bir kez doktorunuzun önerdiği kortizonlu krem uygulayın. İkinci adım olarak, yumuşatıcı kremler cildi nemlendirmeye yardımcı olur, fakat egzama plaklarının üzerine uygulanmaz.
Buna karşılık, yatıştırıcı onarım kremleri formundaki tıbbi cihazların plakların tedavisini hızlandırdığı (onarım kreminin bir pansuman gibi topikal kortikosteroidin üzerine uygulanması ile) ve yeniden ortaya çıkmalarını sınırlandırdığı (genellikle egzamadan etkilenen bölgelere onarım kremi uygulayarak) gösterilmiştir. Son olarak, sabahları ve/veya gün boyunca yalıtkan bir bariyer kremin uygulanması, tamamen önlenemediği durumlarda, cildi aşınma veya tahrişten korumaya yardımcı olur.

Bununla birlikte, mesleki dermatozu tedavi etmenin en iyi yolu dermatolog, alerji uzmanı, ilgili hekim veya işyeri hekimi yardımıyla tespit edilen tahriş edici ve/veya alerjenik faktörlerden kaçınmaktır. Bu durum mümkün olmadığında, mesleki dermatoz bir meslek hastalığı olarak kabul edilebilir ve kişinin hayatını sürdürmesi çok zor olabilecek mesleğini değiştirmek zorunda kalmasına neden olabilir. Örneğin, kuaför egzaması özellikle korkuludur çünkü bu meslek genellikle gerçek bir tutkudur.

Mesleki dermatitten nasıl korunabilirsiniz?

Mesleki dermatoz ve kronik el egzaması meydana gelmesinden kaçınmak için, tüm mesleklerde birkaç basit kural geçerlidir:
  • Tahriş edici ve/veya alerjenik maddelerle çalışırken, cilt ile temasını önlemek için eldiven giyin. Uzun süre eldiven takmak, ellerinizin bakımını ihmal etmesine neden olmamalıdır (aşağıdaki noktalara dikkat ediniz);
  • Ellerinizi ıslak veya kirli tutmayın;
  • Elleri ılık su ve yumuşak sabunla yıkayın, iyice kurulayın;
  • Çalışmadan önce ve çalışma sırasında yalıtkan bir bariyer kremi, akabinde işten sonra yatıştırıcı bir onarım kremi uygulayın.
Ayrıca işverenler de mesleki dermatozun önlenmesinde, örneğin çalışanlarına sundukları ürünlerin seçiminde, rol oynarlar.

Lezyonlar hala görünür halde ise, etkili bir tedavi ve uygun bakımdan yararlanmak için hızlı bir şekilde bir dermatoloğa başvurmak önemlidir. Aynı zamanda işyeri hekimi de bakım konusunda müracaat edilebilecek önemli bir kişidir.