Seborroïsche dermatitis en het microbioom

De huid herbergt een levend ecosysteem dat bekend staat als het microbioom van de huid. Het bestaat uit miljarden micro-organismen zoals bacteriën, gisten en zelfs virussen. Deze piepkleine organismen spelen een essentiële rol in de gezondheid van onze huid, en onderzoekers zijn steeds meer geïnteresseerd in hun invloed op huidaandoeningen. Wat is dan het verband tussen seborroïsche dermatitis en het microbioom? En kan probiotica worden overwogen als aanvulling op conventionele behandelingen?

Wat is het microbioom van de huid?

Het microbioom is een complex en dynamisch ecosysteem dat in ons lichaam leeft. Het bestaat uit miljarden micro-organismen (bacteriën, gisten, virussen), hun genetisch materiaal en de stoffen die ze produceren. Deze microscopische wereld bevindt zich voornamelijk in onze darmen, maar ook in de mond, longen, vagina en op onze huid. 

Het microbioom van de huid is een essentieel onderdeel van het huidoppervlak. Het bestaat uit verschillende micro-organismen, zoals bacteriën, gisten (een soort schimmel), virussen en andere kleine levensvormen die harmonieus samenleven om de gezondheid van onze huid te beschermen en te behouden. De microflora van de huid is niet overal op het lichaam hetzelfde. Ze wordt beïnvloed door elementen zoals de temperatuur, de vochtigheid en de hoeveelheid talg, maar ook door factoren zoals geslacht, leeftijd, eetgewoontes, huidverzorgingsproducten, stress en nog veel meer. 

Het verband tussen een gezonde huid en het microbioom

Het microbioom van onze huid bestaat voornamelijk uit twee soorten micro-organismen ⁽¹⁾ :

• De vaste micro-organismen: Dit zijn de micro-organismen die permanent op onze huid leven, zoals Corynebacterium, Propionibacterium en stafylokokken. Ze worden ook wel de ‘centrale microbiota’ genoemd. Ze zijn over het algemeen heilzaam en helpen de huid om na een verstoring van het evenwicht weer in balans te komen. Malassezia-gist, die vooral op de hoofdhuid voorkomt, maakt hier ook deel van uit.
• De tijdelijke micro-organismen: deze micro-organismen, die ook wel ‘ toeristen ’ worden genoemd, komen van buitenaf en blijven niet lang op de huid zitten. 

Normaal gesproken leven deze twee groepen samen zonder problemen te veroorzaken. De huid is gezond. 
Vanuit het oogpunt van bacteriën kan onze huid vergeleken worden met een kweekschaaltje:

• Het microbioom van de huid ontwikkelt zich vanaf de geboorte en evolueert gedurende het hele leven.
• De samenstelling varieert afhankelijk van veel factoren, zoals genetica, leeftijd, eetpatroon, levensstijl en de regio waarin we leven.
• Verschillende zones op de huid herbergen specifieke microbiële gemeenschappen. Vochtige zones worden bijvoorbeeld gedomineerd door staphylococcus en Corynebacterium, terwijl talgrijke gebieden bevolkt worden door Propionibacterium.
• Deze micro-organismen bevinden zich niet alleen aan de oppervlakte, maar ook in de diepere lagen van de huid. Ze spelen een belangrijke rol in immuunreacties en helpen de huid gezond te houden. 
   

Wanneer dit evenwicht verstoord is (een aandoening die bekend staat als dysbiose), kunnen bepaalde micro-organismen zich vermenigvuldigen ten koste van andere, wat kan leiden tot diverse huidproblemen. Dit kan worden veroorzaakt door stress, het milieu, bepaalde medicijnen, een hormonaal onevenwicht, overmatig alcoholgebruik, voedingstekorten of het gebruik van ongeschikte cosmetische producten die de pH-waarde van de huid veranderen⁽¹⁾.
 

Deze gisten zijn over het algemeen onschadelijk, maar onder bepaalde omstandigheden kunnen ze zich vermenigvuldigen en problemen opleveren. Ze veroorzaken ontstekingen en roodheid. 

Dagelijkse huidverzorgingsproducten kunnen helpen om het microbioom van de huid weer in balans te brengen. Ze verbeteren de barrièrefunctie van de huid, verminderen ontstekingen en beperken afschilfering – typische tekenen van seborroïsche dermatitis. Standaardbehandelingen omvatten vaak schimmelwerende en antibacteriële shampoos.

Er wordt onderzoek gedaan naar de voordelen van probiotica voor seborroïsche dermatitis⁽⁴⁾. Wat interessant is, is dat deze onderzoeken aantonen dat niet alleen het huidmicrobioom wordt beïnvloed, maar dat veel huidproblemen ook verband houden met onevenwichtigheden in het darmmicrobioom ⁽⁵⁾.