Seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid en haaruitval: oorzaken, symptomen, behandelingen en advies

Seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid gaat soms gepaard met haaruitval. 
Wat zijn de oorzaken? Wie kan hierdoor worden getroffen? Wat moet u doen als dit gebeurt en welke behandeling is het meest doeltreffend? U leest er meer over in dit artikel.

Oorzaken van seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid

Seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid is een veel voorkomende huidaandoening.
Het manifesteert zich met rode vlekjes bedekt met gelige, kleverige schilfers. Deze schilfers vormen een massa dode huidcellen, alsof de hoofdhuid zich te snel vernieuwt en een soort dikker  laagje  creëert. Deze symptomen gaan vaak gepaard met jeuk, wat erg ongemakkelijk kan zijn in het dagelijks leven.
Al deze tekenen zijn het gevolg van een ontstekingsreactie in de hoofdhuid.

Hoewel de precieze oorzaken van seborroïsche dermatitis nog niet volledig bekend zijn, zijn er wel verschillende sleutelfactoren die geïdentificeerd kunnen worden:

• overtollig talg in zones met veel talgklieren, wat de verspreiding van de gist Malassezia bevordert.
• het vrijkomen van vetzuren geproduceerd door de gist Malassezia die de huid irriteren: het is alsof deze stoffen microscopische brandwondjes creëren die ontstekingen veroorzaken.

Overtollig talg en de proliferatie van Malassezia veroorzaken plaatselijke ontstekingen op de hoofdhuid, waardoor rode plekken, schilfers en jeuk ontstaan. Het gaat om een reactie van het lichaam op een onbalans in de huid, ook wel cutane dysbiose genoemd⁽¹⁾.

Seborroïsche dermatitis is niet ernstig en niet besmettelijk, maar het kan niet volledig genezen worden. Het is een chronische ontstekingsaandoening, wat betekent dat het stelselmatig terug kan komen. Een regelmatige verzorgingsroutine is nodig om de symptomen te verlichten, opflakkeringen te voorkomen en terugkerende symptomen te beperken.

Impact van seborroïsche dermatitis op haaruitval

Bij één en dezelfde persoon kunnen seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid en haaruitval soms hand in hand gaan⁽²⁾.
Wetenschappelijke studies tonen aan dat deze vorm van haaruitval verband kan houden met een fenomeen dat 'seborroïsche folliculitis' wordt genoemd. Met andere woorden, het is een ontsteking van de haarfollikel – dat kleine element waaruit elk haartje groeit. Een ontstoken follikel kan het haar verzwakken en tot haaruitval leiden, een fenomeen dat bekend staat als alopecia⁽³⁾.

Zie uw hoofdhuid als een tuin. Als de grond te verzadigd is met water (in dit geval talg), kunnen de wortels van de planten (in dit geval uw haar) zuurstof tekort komen. Het haar kan ook verstikt worden wanneer de hoofdhuid bedekt is met overtollig talg en dikke schilfers, waardoor het niet voldoende zuurstof en voeding krijgt. Dit kan uiteindelijk leiden tot haaruitval, soms pas na enige tijd, omdat de wortels niet genoeg lucht hebben gehad om goed te ademen.

Wanneer het gaat om ernstige gevallen van seborroïsche dermatitis, met zeer dikke schilfers die zich aan de hoofdhuid hechten, kan de ophoping van talg in de haarzakjes de gezondheid van het haar aantasten, wat tot haaruitval kan leiden⁽⁴⁾.

Verergerende factoren en triggers

Seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid en haaruitval hebben een aantal verergerende factoren en triggers gemeen⁽²⁾ :

• Genetische aanleg: als uw ouders of grootouders te maken hebben gehad met deze problemen, is de kans groter dat u er ook last van krijgt.
• Een hormonale onbalans, met name tijdens periodes van hormonale veranderingen zoals de puberteit, de zwangerschap, of als gevolg van een ziekte of hormoontherapie.
• Lichamelijke of emotionele stress⁽⁵⁾
• Blootstelling aan agressieve factoren (stylingproducten, agressieve shampoos, wrijving, enz.)
• Een onevenwichtige voeding met te weinig essentiële voedingsstoffen kan bijdragen aan tekorten die zowel de gezondheid van de hoofdhuid als van het haar aantasten.

Deze elementen komen vaak niet alleen voor. Ze kunnen op elkaar inwerken, waardoor een domino-effect ontstaat dat zowel seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid als haaruitval verergert.
Het is alsof al deze elementen tegelijkertijd uw hoofdhuid en haar aanvallen, waardoor het complexer wordt om het probleem onder controle te krijgen.

De juiste behandeling kiezen

Wanneer u wordt geconfronteerd met zowel seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid als haaruitval, is het vaak raadzaam om eerst de hoofdhuid te behandelen. Het doel is om overtollig talg te verminderen, de proliferatie van de gist Malassezia in te perken en zo het microbioom van de huid weer in balans te brengen⁽¹⁾. Dit helpt de ontsteking te verminderen, jeuk te kalmeren en de hoofdhuid te verzachten.

Om de tuinanalogie nogmaals te gebruiken: als de grond gezond en goed onderhouden is, groeien de planten (uw haar) beter. Haarverzorgingsproducten die speciaal zijn ontwikkeld voor de behandeling van seborroïsche dermatitis zijn daarom het meest geschikt.

Afhankelijk van het advies van uw arts kunt u bijkomstig ook starten met een gerichte behandeling tegen haaruitval.

Shampoos

Er bestaan twee soorten shampoo om seborroïsche dermatitis te behandelen: shampoo die door een arts wordt voorgeschreven en shampoo die u rechtstreeks bij een drogist kunt kopen.
De arts kan het gebruik van slechts één type aanraden, of net aansturen op een combinatie van de twee.
Dermocosmetische behandelingsshampoos bevatten keratolytische, schimmelwerende en ontstekingsremmende actieve ingrediënten. Ze zijn gemakkelijk te herkennen aan de afkorting 'SD', die staat voor seborroïsche dermatitis.
Volg de gebruiksaanwijzingen zorgvuldig op en houd u aan de aangegeven duur van de behandeling om blijvende doeltreffendheid te garanderen en het terugkeren van de symptomen zoveel mogelijk te beperken.

Topische geneesmiddelen

Om seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid en haaruitval te behandelen, kan een gespecialiseerde arts geneesmiddelen voorschrijven in de vorm van shampoos of crèmes die plaatselijk worden aangebracht.
Deze behandelingen richten zich op de gist Malassezia en bevatten schimmelwerende middelen zoals ketoconazol, een zeer doeltreffend ingrediënt. Ze kunnen afzonderlijk of in combinatie met corticosteroïden worden gebruikt om ontstekingen te verminderen. 

Orale geneesmiddelen

Als de symptomen van seborroïsche dermatitis aanhouden ondanks de plaatselijke behandelingen, is het goed mogelijk dat de arts een orale behandeling met een completere werking voorstelt, opnieuw op basis van schimmelwerende en ontstekingsremmende middelen.

In het geval van seborroïsche dermatitis op de hoofdhuid gecombineerd met haaruitval, kan de arts ook een hormonale check-up voorstellen om de onderliggende oorzaken beter te begrijpen en de behandeling bijpassend aan te passen. 

Natuurlijke behandelingen

Natuurlijke behandelingen kunnen ook dienen als aanvulling op conventionele medische behandelingen. Van bepaalde planten die in de fytotherapie worden gebruikt, zoals tea tree-olie, kinine uit cayenne (quassia amara), of nachtschade (solanum chrysotrichum), is aangetoond dat ze heilzame effecten bezitten⁽⁶⁾. 

Het is echter essentieel om een professional uit de gezondheidszorg te raadplegen voordat u met een natuurlijke behandeling begint om contra-indicaties of allergieën te voorkomen. Houdt er rekening mee dat een essentiële olie:

• moet gemengd worden met een plantaardige olie of toegevoegd worden aan de behandelingsshampoo.
• moet worden gebruikt in de dosis die wordt aanbevolen door uw arts.

Houd uw hoofdhuid gezond, voor een prachtige haardos

De hoofdhuid vormt, net als de huid, een beschermende barrière. Om uw haardos te behouden, moet u de hoofdhuid verzorgen:

• Kies voor haarverzorgingsproducten die aangepast zijn aan uw hoofdhuid en de behoeften ervan, zoals zachte shampoos voor frequent gebruik. Kies voor specifieke behandelingsshampoos wanneer het evenwicht van de hoofdhuid verstoord is.

Zit u met twijfels? Laat een online diagnose uitvoeren om erachter te komen welke huidverzorgingsroutine het beste bij uw behoeften past.

• Gebruik borstels van natuurlijke materialen en vermijd herhaaldelijk wrijven over de hoofdhuid. Laat het haar zoveel mogelijk aan de lucht drogen. Als u een haardroger gebruikt, zet de temperatuur dan op een lage stand om te voorkomen dat de hoofdhuid uitdroogt.
• Vermijd dat de hoofdhuid in contact komt met irriterende producten (stylinggel, haarlak, haarverf, enz.). Spoel uw haar na het zwemmen in een zwembad grondig uit om langdurig contact met chloor te voorkomen.

Meer in het algemeen is levensstijl een belangrijke factor om rekening mee te houden:

• Kies voor een gezonde, evenwichtige voeding, rijk aan vezels (groenten, fruit, peulvruchten, enz.) en essentiële vetzuren (kleine vette vis, plantaardige oliën rijk aan omega 3, enz.). 
• Beweeg regelmatig en leer hoe u beter met stressvolle periodes kan omgaan door zo nodig hulp te zoeken.
• Natuurlijk zijn regelmatige medische controles essentieel om een langdurige onbalans (hormonale onbalans, gewicht, enz.) te voorkomen.